Auteurs: Henk & Pieter van Os
Titel: Vader & zoon krijgen de geest: Brieven over de drang tot godsdienst
Uitgever: Balans, 2012; prijs: € 16,95
ISBN: 978 94 600 3404 6; aantal pagina’s: 163
Vader en zoon schrijven elkaar brieven over hun geloof. Kunsthistoricus Henk van Os (1938) was vrijzinnig protestant, stond een tijdlang los van de kerk en vindt tenslotte zijn plek binnen de American Episcopal Church. Hier ontvangt hij het sacrament van het Vormsel. Door de afwezigheid van deze kerk in Nederland gaat hij op zondag naar de r.-k. kerk.
Politiek redacteur Pieter (1971) zegt dat zijn vader een drang tot godsdienst heeft. Hij vraagt hem zijn meest basale ervaringen met deze drang te beschrijven. Zo ontstaat er een boeiende briefwisseling: een open en vrijmoedig gesprek. Van zichzelf zegt Pieter: “Zelf weet ik niet of God bestaat. De verhalen in de Bijbel geloof ik niet, die houd ik voor wonderbaarlijk.” Hij hoopt dat God bestaat.
Ouders en hun volwassen kinderen vermijden het geloof vaak als gespreksonderwerp. Ze zijn bang dat het tot conflicten en tot verwijdering zal leiden. Henk en Pieter van Os laten zien hoe vader en zoon hierover respectvol met elkaar in gesprek kunnen zijn en vaker meer met elkaar gemeen hebben dan ze zelf dachten. Dit vlot leesbare boek helpt mogelijk ook anderen deze weg te gaan en daarvoor de juiste vorm te vinden.
juli 2012
Auteur: Alicja Gescinska
Titel: De verovering van de vrijheid: Van luie mensen, de dingen die voorbijgaan
Uitgever: Lemniscaat, 2011; prijs: € 19,50
ISBN: 978 90 477 0354 9; aantal pagina’s: 219
Alicja Gescinska schrijft over vrijheid. Er is negatieve vrijheid en positieve vrijheid. Tegenwoordig gaat het vooral over de negatieve vrijheid: de afwezigheid van beperkingen en van externe inmenging. Daartegenover staat de positieve vrijheid: het vermogen om te doen wat goed is, de zelfverwerkelijking van de mens.
De negatieve vrijheid is de vrijheid te doen wat je wilt. Maar wat betekent deze vrijheid voor kansarmen, allochtonen, verslaafden, meelopers, racisten, geesteszieken, pedofielen, comazuipers et cetera? “Een onbegrensde vrijheid mondt meteen uit in onvrijheid.”
Positieve vrijheid is de vrijheid van betrokkenheid, niet die van onverschilligheid, niets doen en verveling. “Ieder leven kan nochtans een kunstwerk zijn, want iedere mens kan goed zijn en liefhebben.” Dit is ook de vrijheid die het christendom leert. Deze ware vrijheid kent verantwoordelijkheid, vraagt grenzen en beperkingen en vraagt oefening en ontwikkeling.
Gescinska kwam in 1988 als zevenjarige uit het communistische Polen naar België. Nu is zij filosoof aan de Universiteit van Gent. Zij schrijft beeldend en uit eigen ervaring. Het is een vlot leesbaar boek.
mei 2012
Auteurs: Gert-Jan Segers & Marten de Vries
Titel: Wat christenen geloven & moslims niet begrijpen:Licht over leer en leven
Uitgever: Boekencentrum, 2011; prijs: € 17,90
ISBN: 978 90 239 2042 7; aantal pagina’s: 213
Voor een goede onderlinge verstandhouding en een prettige omgang met elkaar is het goed naar overeenkomsten tussen de verschillende partijen te zoeken. Maar wil je een echte relatie met elkaar en werkelijk met elkaar in gesprek, dan moet elkaars nieren proeven en juist de verschillen met elkaar bespreken. Dat geldt ook voor de relatie tussen christenen en moslims.
Gert-Jan Segers en Marten de Vries geven een goed beeld van de verschillen tussen christendom en islam. Zij doen dit vanuit het christendom en met respect voor de islam. Voor een goede dialoog is het niet nodig je eigen waarheid ter discussie te stellen. Ieder voert het gesprek vanuit de eigen religie maar respectvol naar elkaar.
De Vries schrijft over de verschillen in de leer en Segers behandelt de moraal van beide religies. De toon van het vlot geschreven boek is strijdbaar. Je kunt het een apologie noemen: een verdediging van het christendom tegenover de islam. Taal en toon doen voor een katholiek soms erg protestants aan. De auteurs verwijzen ook regelmatig naar de Heidelbergse Catechismus. Katholieken zoeken daarin niet direct de waarheid.
maart 2012
Redactie: Kardinaal Christoph Schönborn
Titel: Youcat: Jongerencatechismus van de katholieke kerk
Uitgever: Lannoo, 2011; prijs: € 19,99
ISBN: 978 90 209 9546 6; aantal pagina’s: 300
Met de wereldjongerendagen afgelopen jaar in Madrid verscheen Youcat: een catechismus voor jongeren. Er wordt gebruik gemaakt van de klassieke methode van vraag en antwoord. De taal is vlot en de vormgeving is gericht op jongeren: eigentijds en kleurrijk. Deze catechismus is een samenvatting van de ‘Katechismus van de Katholieke Kerk’. Bij elke vraag wordt ernaar verwezen.
De catechismus bestaat uit vier delen: Wat wij geloven – Hoe wij de christelijke geheimen vieren – Hoe wij in Christus het ware leven vinden – Hoe wij kunnen bidden. Naast de vragen en antwoorden worden er toelichtingen gegeven. Het geheel is aangevuld met citaten uit de Bijbel en van heiligen, pausen, filosofen, schrijvers en wetenschappers. Ook bevat het boek definities van belangrijke begrippen. Het register zorgt ervoor dat het een handig naslagwerk is om zaken op te zoeken.
Paus Benedictus XVI schrijft in zijn voorwoord dat de jongeren van tegenwoordig niet oppervlakkig zijn. “Zij willen weten waar het in het leven werkelijk om gaat.” Hij nodigt hen uit de catechismus te bestuderen. “Blijf over je geloof in gesprek, op wat voor manier dan ook.” Dat is een oproep die iedereen aangaat. Ook voor oudere mensen is dit boek aan te bevelen.
februari 2012
Auteur: Marjet de Jong
Titel: Kerst spelen met kinderen
Uitgever: Adveniat, 2011; prijs: € 14,50
ISBN: 978 94 91042 08 9; aantal pagina’s: 158
Kerstverhalen en Kerstspelen laten kinderen kennis maken met het mysterie van Kerstmis, met de menswording van Christus. Kinderen zijn ontvankelijk en staan open voor het mysterie. Zij vinden het niet vreemd dat het Kind in de kribbe de wereld redt. Marjet de Jong speelt hierop in. Door de kinderen Kerst te laten spelen, worden zij deel van het verhaal. Zo wordt hun ontvankelijkheid en gevoel voor het mysterie verder ontwikkeld.
Dit boek bevat vijftien Kerstverhalen en drie zangspelen. De Kerstverhalen kunnen gespeeld worden in de kerk en op school maar ook in de huiselijke kring. Het spel kan uitgevoerd worden met een grote groep, maar ook met enkele kinderen. De aanpak kan groots zijn maar ook heel kleinschalig door het verhaal alleen maar voor te lezen. De verhalen zijn bedoeld voor kinderen tot twaalf jaar.
Voor ieder die Kerstmis betekenis wil geven voor kinderen, is het boek een mooi cadeau. Naast de verhalen geeft De Jong ook allerlei praktische aanwijzingen voor de organisatie en de uitvoering van de Kerstspelen. Een deel van de verhalen is eerder onder dezelfde titel verschenen in 1997 en 2002.
december 2011
Auteur: Mark-Robin Hoogland
Titel: Groeien in geloven: Bijbel en gebed voor iedere dag
Uitgever: Abdij van Berne Heeswijk, 2011; prijs: € 18,50
ISBN: 978 90 8972 034 4; aantal pagina’s: 213
Groeien in geloven is vaak een geleidelijk proces. Het gaat steeds om geraakt zijn en ten diepste overtuigd raken. Geloven is vertrouwen, je op iemand verlaten, je toevertrouwen. Gaandeweg groei je in het vertrouwen in God en wordt geloven echt deel van je leven. Geloven doe je niet alleen; mensen hebben elkaar nodig om te groeien in het geloof. Geloven is niet vrijblijvend: het leidt tot navolging van Christus. Hij heeft ons geleerd te leven, te vertrouwen op God en God en elkaar lief te hebben.
Op basis van deze overwegingen heeft pater Mark-Robin Hoogland c.p. dit meditatieboek voor jongeren samengesteld. Het boek bevat ruim 300 Bijbelteksten en gebeden en een methode om hierop dagelijks te mediteren. Er is een indeling naar tien thema’s van het christelijk geloof gemaakt.
Na het eerder verschenen ‘Aandacht voor de bron’ zorgt pater Hoogland hiermee weer voor een goed en mooi vormgegeven boek voor jongeren om te groeien in hun geloof. De gebeden getuigen – voor mij – van liefde, verwondering, dankbaarheid en toewijding. Zij spreken de taal van het hart. Ook ouderen kunnen er veel aan hebben: groeien in geloven kent geen einde.
oktober 2011
Auteur: Mgr. A.H. van Luyn s.d.b.
Titel: Autonoom en heteronoom: Evenwichtig in de Randstad
Uitgever: Kok, 2011; prijs: € 14,90
ISBN: 978 90 435 0052 4; aantal pagina’s: 177
Mensen zijn vreemden voor elkaar en tegelijk elkaars evenbeeld. Autonomie en heteronomie, zelfstandigheid en afhankelijkheid sluiten elkaar niet uit. Ze moeten juist met elkaar in relatie gebracht worden. Vanuit het perspectief van het christelijk geloof geeft bisschop Van Luyn zijn visie op vele maatschappelijke kwesties. De sociale leer van de Kerk met begrippen als de waardigheid van de mens en het algemeen belang vormt zijn vertrekpunt.
Het Evangelie vraagt om een tegenbeweging tegen de doorschietende secularisering en de ongeremde individualisering in onze tijd. Het gaat om spiritualiteit, solidariteit en soberheid. De bisschop pleit voor de deugdenethiek. Hierbij gaat het om het zoeken van het juiste evenwicht tussen uitersten. De deugd vraagt om oefening waardoor men zich een houding aanleert en een goed mens kan worden.
Als bisschop van Rotterdam, voorzitter van Pax Christi Nederland en voorzitter van de Commissie van de Bisschoppenconferenties van de Europese Unie (COMECE) heeft mgr. Van Luyn vele toespraken gehouden. Dit niet altijd eenvoudig te lezen boek bundelt toespraken van de afgelopen jaren. Het is de zesde uitgave in de serie ‘Geloven in de Randstad’.
september 2011
Auteur: Etty Hillesum
Titel: Dat onverwoestbare in mij
Uitgever: Balans, 2011; prijs: € 6,95
ISBN: 978 94 600 3316 2; aantal pagina’s: 69
“Ik voel me in niemands klauwen, ik voel me alleen maar in God’s armen”, schrijft Etty Hillesum in juli 1942 als de Jodenvervolging steeds gruwelijker vormen aanneemt. Tegen de achtergrond van de Tweede Wereldoorlog voert Etty Hillesum (1914-1943) haar eigen strijd. Zij worstelt met haar vrouwelijkheid, haar schrijverschap en het geloof. “Binnen in me zit een heel diepe put. En daarin zit God. Soms kan ik erbij. Maar vaker liggen er stenen en gruis voor die put, dan is God begraven. Dan moet hij weer opgegraven worden.”
Gaandeweg vindt Etty een nieuwe weg in haar leven. Ze vindt rust, zekerheid en aanvaarding en ze vindt God. In een vlotte en beeldende stijl schrijft zij een fascinerend en aangrijpend relaas van haar spirituele weg.
Vijfentwintig jaar geleden verscheen ‘Etty: De nagelaten geschriften van Etty Hillesum 1941-1943’. Eerder en later zijn er een bloemlezingen uit haar werk verschenen. Dit boekje bevat een beperkte verzameling bloempjes. Daarmee is het een prima boekje voor een eerste kennismaking met Etty Hillesum. Een mooi boekje om iemand cadeau te doen.
juli 2011
Auteur: Anselmus van Canterbury
Titel: Ondenkbaar dat U niet bestaat
Uitgever: Kok, 2011; prijs: € 14,90
ISBN: 978 90 435 1891 8; aantal pagina’s: 79
Bijna duizend jaar geleden kwam Anselmus van Canterbury (1033-1109) met zijn godsbewijs dat alleen berust op de menselijke rede. Door logisch te redeneren kwam hij met slechts één argument tot het bewijs van God als het hoogst denkbare. Tegenwoordig zal dit godsbewijs weinig mensen meer overtuigen. Daar gaat het Anselmus ook niet om: “Ik zoek namelijk geen begrip om te kunnen geloven maar ik geloof om te kunnen begrijpen.” Geloof is niet zonder rede: het is in staat zichzelf te verklaren en te verantwoorden.
Dit fraai uitgegeven boekje bevat meer dan alleen een dorre en droge redenering. Het bestaat grotendeels uit werkelijk inspirerende poëtische teksten: meditaties en gebeden. Zij gaan vooral over het verlangen naar God: “Overal bent U volledig aanwezig en ik zie U niet. Ik beweeg in U, ben in U, en kom U niet nabij. U bent in mij, om mij heen, en ik ervaar U niet.” En ze gaan over lijden, vergeving en eeuwigheid. Het zijn teksten om telkens weer op te pakken, te herlezen en te herkauwen. Godsbewijzen zijn vergankelijk, het verlangen naar God is van alle tijden.
mei 2011
Auteur: Stijn Fens
Titel: Vaticanië: De geheimen van de paus
Uitgever: Athenaeum – Polak & Van Gennep, 2010; prijs: € 16,95
ISBN: 978 90 253 6769 5; aantal pagina’s: 224
Als jongen van twaalf jaar stond Stijn Fens met zijn ouders op het Sint-Pietersplein. Op die avond kwam er witte rook en Johannes Paulus II bleek de nieuwe paus te zijn. Sindsdien heeft de fascinatie voor het Vaticaan hem niet losgelaten.
Als verslaggever voor RKK en KRO verblijft hij veel Rome en gaat regelmatig mee met de paus als deze op reis is. Zo leert hij het Vaticaan van binnen en van buiten kennen. In dit boek neemt hij de lezer mee op ontdekkingsreis door de vertrekken van het Vaticaan en langs diverse personen die daar een rol spelen. Vele interessante wetenswaardigheden worden verhaald. Echte geheimen staan er natuurlijk niet in.
Het boek gaat over de positie van het Vaticaan in de wereld en over haar organisatie, over de kleding van de paus, over Nederlanders in het Vaticaan, over het dagelijks leven dat zich hier afspeelt, over een pausreis, over het Vaticaan en de media en – onvermijdelijk – over de Kerk en seksualiteit.
Fens schrijft vlot en onderhoudend met een zekere gezelligheid. Soms is hij kritisch, maar altijd schrijft hij met liefde voor zijn onderwerp.
april 2011
