Oud-zijn in deze tijd 1: Oud zijn is even belangrijk en mooi als jong zijn!
In het voorjaar van 2022 sprak paus Franciscus tijdens de wekelijkse algemene audiëntie over de zin en de waarde van de ouderdom. Nooit is het aantal ouderen zo groot geweest, nooit is ook de dreiging van uitsluiting groter geweest dan tegenwoordig. Daarmee is ouderdom een belangrijk onderwerp dat onze aandacht vraagt. Hoe gaan mensen van verschillende leeftijden met elkaar om? Hoe waarderen we het menselijke leven in zijn geheel. De paus stelt de vraag: “Is er vriendschap, verbondenheid tussen de verschillende leeftijden van het leven of hebben scheiding en uitsluiting de overhand?” In een aantal artikelen zullen we stilstaan bij oud-zijn in deze tijd.
Tegenwoordig wordt zelfredzaamheid belangrijk geacht. Hiermee staat de jongvolwassene model voor iedereen. Het gaat om een individu dat altijd jong blijft. Alleen de jeugd bezit in dit denken de volle zin van het leven terwijl de ouderdom gezien wordt als de leegte ervan. De paus stelt: “Jeugd is zeer mooi, maar eeuwige jeugd is een zeer gevaarlijke begoocheling. Laten we ons dat herinneren. De verbondenheid tussen de generaties (…) is onze verloren schat en die moeten we terugvinden. Die moet teruggevonden worden, in deze wegwerpcultuur en in deze cultuur van de productiviteit.”
De profeet Joël leert ons: “Profeteren zullen uw zonen en uw dochters, uw ouderen zullen dromen krijgen.” (Jl 3,1). Volgens de paus betekent dit: “Als de ouderen weerstand bieden aan de Geest, door hun dromen in het verleden te begraven, dan kunnen jongeren niet meer zien wat ze moeten doen om de toekomst mogelijk te maken.” Hij vervolgt met: “Jongeren die niet langer de dromen van de ouderen bevragen, en alleen dromen zien die niet verder gaan dan hun neus lang is, hebben moeite met het dragen van hun heden en met het verdragen van hun toekomst. Als grootouders terugplooien in zwaarmoedigheid, zullen jongeren zich nog meer buigen over hun smartphone. Het scherm blijft misschien aan maar het leven dooft voortijdig. (…) Ouderen bezitten de rijkdom van het geleefde leven waarop ze elk ogenblik een beroep kunnen doen. Zullen ze alleen maar kijken naar de jongeren die hun visioen verliezen of zullen ze hen begeleiden en hun dromen aanwakkeren? Wat zullen de jongeren doen met de dromen van de ouderen?”
Paus Franciscus pleit voor het goede gesprek tussen de verschillende generaties. Zij moeten hun inzichten met elkaar delen. Zo kunnen de jongeren voortbouwen op het werk van de ouderen. In dialoog met elkaar vinden ze hun roeping en kunnen ze werken aan een betere wereld.
Artikel in de Weekbrug van de Hartebrugkerk 25-10-2026
