Auteur: Anton Sinke
Titel: Kerken, kapellen en kathedralen: Beeldgids voor de vakantieganger
Uitgever: Meinema, 2010; prijs: € 18,90
ISBN: 978 90 211 4249 4; aantal pagina’s: 224
Wie is die apostel met een zaag? Wie is die bijna naakte man die door pijlen wordt doorboord? En wie is ook al weer gevild en staat met zijn eigen huid in zijn handen? De vakantie staat weer voor de deur en op vele plaatsen staan de deuren van kerken open en kun je genieten van religieuze kunst. En dan komt de vraag wat en wie wordt er afgebeeld.
Anton Sinke reikt het antwoord aan. In een handzaam boekje beschrijft hij de meest voorkomende heiligen en de wijze waarop ze worden afgebeeld: welke attributen zijn kenmerkend. Het rijk geïllustreerde boek is een handige gids voor onderweg. Met korte beschrijvingen worden de heiligen gepresenteerd. Tevens is er een index op attribuut.
Katholieken zullen soms hun wenkbrauwen fronsen, vanwege het woordgebruik. De schrijver is duidelijk van protestantse huize. Een enkele verklaring mag betwijfeld worden en naar volledigheid is niet gestreefd, maar dat past ook niet in de opzet. Het is een luchtig geschreven boekje: een aanrader voor de vakantie.
juli 2010
Auteur: Suzanne van der Schot
Titel: De minnaar, de monnik en de rebel: Dagelijks leven met Jezus Christus
Uitgever: Nieuw Amsterdam, 2009; prijs: € 16,50
ISBN: 978 90 468 0612 8; aantal pagina’s: 188
Een abstracte God is voor velen ook in onze tijd aanvaardbaar. Er moet wel ‘iets’ zijn, zegt men dan. Maar het verhaal over Jezus Christus is meer dan dat. Suzanne van der Schot stelt zich de vraag: “Kan ik iets met het evangelie, heb ik er iets aan? Is het leven van Jezus relevant voor het mijne?” In de Bijbel leest zij over een Jezus die vele kanten heeft: Hij is “monnik én minnaar, politicus én rebel, leraar én raadselachtige. Jezus is ‘én-én’, geen ‘of-of’.”
Van der Schot (1973) geeft les op een ‘zwarte’ vmbo-school in Amsterdam. Juist in deze omgeving vindt zij haar voorbeelden die verwijzen naar een leven zoals Jezus ons voorhoudt. Zonder theologische scholing leest zij de evangelieverhalen en verbindt die met haar eigen leven. “Waarom moet ik gered geworden? Wie heeft dat bepaald? Met mij is alles prima, ik heb die redding niet nodig.” Uiteindelijk kan ze niet zonder de werkelijkheid van Jezus en zijn verbluffend actuele en heldere boodschap.
Het boek is zeer toegankelijk en in een prettige stijl geschreven. Het is een inspirerend verslag van een persoonlijke zoektocht.
mei 2010
Auteur: Joop Smit
Titel: Het verhaal van Lucas: Sleutelpassages uit zijn evangelie
Uitgever: Meinema, 2009; prijs: € 17,50
ISBN: 978 90 211 4250 0; aantal pagina’s: 164
Nadat Jezus de zoon van de weduwe weer tot leven heeft gewekt, roepen de omstanders uit: “Een groot profeet is onder ons opgestaan.” (Lc 7,16) De Emmaüsgangers noemen Jezus “een machtig profeet in woord en daad in de ogen van God en van het hele volk.” Volgens Joop Smit is dit de rode draad van het Evangelie volgens Lucas. Hiermee maakt het verhaal van Jezus deel uit van het Bijbelse verhaal van God met zijn volk Israël. Jezus staat volop in de joodse traditie en Jeruzalem speelt een centrale rol in dit Evangelie.
Het mission statement van Jezus’ optreden luidt: “De Geest van de Heer rust op mij, want Hij heeft mij gezalfd. Om aan armen het goede nieuws te brengen, heeft Hij mij gezonden, om aan gevangenen hun vrijlating bekend te maken en aan blinden het herstel van hun zicht, om onderdrukten hun vrijheid te geven, om een genadejaar van de Heer uit te roepen.” (Lc 4,18-19)
Het Evangelie volgens Lucas, dat we dit jaar lezen, kent een aantal verhalen die in de andere Evangelies niet voorkomen. Het begint al met de kindsheidverhalen. Verder zijn er de parabels van de barmhartige Samaritaan en van de verloren zoon en het verhaal over de Emmaüsgangers. Het boek van Smit is toegankelijk geschreven en biedt een goede mogelijkheid tot verdieping in de persoon van Jezus Christus zoals Lucas ons wil laten zien.
februari 2010
Auteur: Elisah Gommers
Titel: Roeping: Over-leven met God
Uitgever: Lannoo, 2009; prijs: € 14,95
ISBN: 978 90 209 8631 0; aantal pagina’s: 208
De roeping tot een leven met God kan mensen helemaal in beslag nemen. Een leven met God, wat houdt dat in? Hoe geef je daar invulling aan? Elisah Gommers vertelt haar eigen verhaal: haar roepingsgeschiedenis. De geschiedenis van een jonge vrouw, een vrouw van deze tijd die zich op een bijzondere wijze door God aangesproken weet.
Gommers beschrijft hoe zij er voor kiest om in een abdij te gaan leven. Haar roeping is een innerlijke strijd tussen twijfel en zekerheid, een voortdurende strijd met God. Maar het geeft haar ook uitzicht op een diepe vrede die zich in de verte aandient. Hoe kun je je leven als jonge vrouw in de huidige tijd combineren met een leven met God: hoe ben je tegelijkertijd kind van deze tijd en kind van God? En hoe kun je tegenwoordig als jonge vrouw in een klooster leven?
Het boek leest als een spannende roman. Elisah Gommers schrijft openhartig over haar strijd, haar vragen en ervaringen. Zij hanteert een vlotte stijl met korte flitsende zinnen. Zij weet met haar verteltrant het gevoel op te roepen alsof je met haar aan de keukentafel zit en daar een gezellig, humoristisch, maar vooral ook een bloedserieus gesprek voert.
december 2009
Auteur: Peter Schmidt
Titel: Ongehoord: Christen zijn volgens de Bergrede
Uitgever: Davidsfonds, 2008; prijs: € 22,50
ISBN: 978 90 5826 547 0; aantal pagina’s: 288
De Bergrede (Mt 4,25-8,1) is een belangrijk deel van het Evangelie volgens Matteüs. Als de nieuwe Mozes verkondigt Jezus de essentie van zijn boodschap: de komst van het Rijk Gods of met de woorden van Matteüs: het Rijk der hemelen. In het A-jaar worden gedeelten van de Bergrede gelezen op de vierde tot en met de negende zondag door het jaar. We kennen allemaal de teksten van bijvoorbeeld de zaligsprekingen, over het zout der aarde, het Onze Vader en het huis op de rots. Zelden echter lezen wij de Bergrede in haar geheel.
De Bijbelgeleerde Peter Schmidt laat ons met nieuwe ogen de Bergrede lezen. Hij behandelt de Bergrede als een geheel en analyseert de opbouw en samenhang van de tekst. De Bergrede gaat niet over rechten en plichten, niet over wetten en regels. Jezus laat ons zien hoe wij een kind van God worden door even liefdevol als God te zijn. Gods liefde is onvoorwaardelijk en onbegrensd.
Uitvoerig, grondig en met passie schrijft Schmidt over de Bergrede en de betekenis van deze tekst tweeduizend jaar later voor ons. Veel aandacht besteedt hij aan de tekst van het Onze Vader en vooral aan de regel: ‘Uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel.’
oktober 2009
Auteur: Anton de Wit
Titel: Het Mysterie: De echte weg naar wijsheid en geluk
Uitgever: Lannoo, 2009; prijs: € 14,95
ISBN: 978 90 209 8262 6; aantal pagina’s: 172
Anton de Wit schrijft over het mysterie en de zoektocht van het leven. Het boek gaat over schijnbare tegenstellingen, over het verschil tussen een geheim en een mysterie. Andere onderwerpen die aan de orde komen, zijn: geven, ontvangen en met elkaar delen, dankbaarheid, roeping en heiliging, hoop en wanhoop, goed en kwaad, menselijke tekortkoming en vergeving.
De Wit veegt de vloer aan met occulte bewegingen, goeroes, geheime genootschappen en zelfgeknutselde religies. Hij hekelt de hedendaagse afgoden, het cynisme en fundamentalisme. Hiertegenover plaatst hij de traditie en orthodoxie. Hij schrijft over zonde, schuld, verantwoordelijkheid en barmhartigheid, over dood, oordeel, eeuwig leven en verlossing.
De jonge katholieke publicist schrijft op een speelse en relativerende wijze, soms betogend dan weer mijmerend. Hij doet uitspraken die tot nadenken aanzetten, zoals “Je daden zijn niet belangrijk, maar wel heilig.” Met voorbeelden maakt hij duidelijk wat hij bedoelt.
september 2009
Auteurs: Berber Bijma, Marijke Nijboer, Peter Louwerse, Esther van der Panne & Anton Sinke
Titel: Wandelen langs heilige plaatsen: Dagtochten naar bedevaartsoorden in Nederland, deel 2
Uitgever: Meinema, 2009; prijs: € 18,50
ISBN: 978 90 211 4225 8; aantal pagina’s: 208
Wandelen langs heilige plaatsen is een mooie manier om je te bezinnen en om je te ontspannen: bezinning en ontspanning in een. In het boek worden tien wandelingen beschreven variërend van 11 tot 22 km. Evenals in deel 1 (2008) liggen de wandelingen verspreid over Nederland. Het eind 2009 verwachte deel 3 gaat over bedevaartsoorden in Vlaanderen.
De boekjes zijn fraai uitgegeven in een handzaam formaat. Over elke wandeling wordt uitgebreid interessante achtergrondinformatie gegeven vergezeld van mooie foto’s. Dat maakt de boekjes ook geschikt als naslagwerkjes. Apart daarvan wordt de route kernachtig en adequaat beschreven. Er wordt overzichtelijk praktische informatie gegeven over openingstijden, openbaar vervoer en horeca onderweg. Persoonlijk vind ik de opgenomen wandelkaarten niet uitblinken in duidelijkheid. Ik heb ze echter nog niet in de praktijk kunnen testen.
Voor ieder die goed te been is, zijn deze wandelingen zeker aan te raden. Ze voeren langs interessante heiligdommen en mooie natuur en cultuur.
juni 2009
Auteur: Thomas a Kempis
Titel: De navolging van Christus
Uitgever: Athenaeum – Polak & Van Gennep, 2007; prijs: € 16,95
ISBN: 978 90 253 6321 5; aantal pagina’s: 208
Bijna 600 jaar geleden schreef Thomas a Kempis ‘De imitatione Christi’ (De navolging van Christus). Na de Bijbel is dit het meest gelezen boek ter wereld. Het komt voort uit de Nederlandse spiritualiteit van de Moderne Devotie.
Het boek bestaat uit vier delen: Adviezen voor een spiritueel leven; Adviezen om op je innerlijk gericht te blijven; Spirituele oproep tot de communie; Traktaat over Gods innerlijke steun. Thomas richt zich als novicenmeester tot jongeren die zich voorbereiden op het kloosterleven, maar zijn adviezen gelden iedere christen. Hoe kom je tot gemeenschap met God? Hoe verenig je je leven met het leven van Christus? Hoe volg Hem werkelijk na? Hoe laat je los, waaraan je gehecht bent?
Met enige regelmaat verschijnen er nieuwe vertalingen van dit boek. Leraar klassieke talen Paul Silverentand is er in zijn vertaling in geslaagd hedendaagse taal te gebruiken. Hij heeft er een zeer leesbaar boek van weten te maken. Mijn ervaring met een oudere vertaling maakte mij niet gelukkig, maar deze kan ik van harte aanbevelen.
mei 2009
Auteur: Ton Crijnen
Titel: Titus Brandsma: De man achter de mythe
Uitgever: Valkhof Pers, 2008; prijs: € 39,50
ISBN: 978 90 5625 278 6; aantal pagina’s: 519
Heiligen zijn voor ons voorspraak en voorbeeld. Als deel van de gemeenschap van de Kerk kunnen wij hen vragen voor ons tot God te bidden. We kunnen ons ook in hun aardse leven verdiepen en hun navolging van Christus onszelf tot voorbeeld stellen.
Titus Brandsma heeft tijdens zijn aardse leven voor velen gebeden. Nog steeds mogen wij hiervoor een beroep op hem doen. Ton Crijnen heeft in zijn biografie van Titus Brandsma vooral de mens achter de heilige beschreven. Hiermee maakt hij van Titus niet een heilige hoog in de hemel, maar iemand van vlees en bloed die daadwerkelijk inspireert tot navolging. Traditioneel spelen relikwieën een grote rol in de devotie rond heiligen. Van pater Titus zijn geen stoffelijke resten beschikbaar, van hem rest alleen zijn voorbeeld, waarmee ook wij ons nu kunnen identificeren. Zijn martelaarschap was de voltooiing van zijn leven als getuigenis van Christus: zelfs te midden van onmenselijkheid bleef hij mens.
Het zeer leesbare boek geeft een compleet overzicht van het leven van Titus Brandsma, van zijn werk als wetenschapper, in de journalistiek, voor het katholiek onderwijs en de Friese beweging en van zijn verzet tegen het nationaalsocialisme. Tevens geeft het een beeld van het katholicisme in het vooroorlogse Nederland.
februari 2009
Auteur: Patrick Chatelion Counet
Titel: Brieven van Bernadette uit Lourdes en Nevers
Uitgever: Katholieke Bijbelstichting, 2008; prijs: € 24,50
ISBN: 978 90 6173 027 9; aantal pagina’s: 206
Dit jaar is het 150 jaar geleden dat Maria in Lourdes aan Bernadette de Soubirous verscheen. Het zet het leven van de dan veertienjarige Bernadette volledig op de kop. Patrick Chatelion Counet heeft een kleine honderd brieven van haar vertaald en becommentarieerd. Bernadette geeft hierin verslag van de verschijningen en een beeld van haar verdere leven.
Uit de brieven komt Bernadette te voorschijn als een bescheiden maar ook zelfverzekerde jonge vrouw die zich niet makkelijk door anderen laat beïnvloeden. De verschillende verslagen van de verschijningen geven telkens tot in de details het zelfde beeld. Er worden in de loop van de tijd geen verfraaiingen toegevoegd en zij weigert woorden te gebruiken die anderen haar in de mond willen leggen.
Zij kiest voor een aan God gewijd leven en leeft vanaf 1866 in een klooster in Nevers, waar ze in 1879 – 35 jaar oud – na vele jaren van ziekte overlijdt. Ondanks haar ziekte voelt ze zich na het overlijden van haar ouders als oudste kind verantwoordelijk voor haar jongere broers en zus. De brieven zijn compact geschreven en direct van stijl en laten zich ook lezen als gebeden van een bijzondere vrouw.
juni 2008
Diaken Pier Tolsma 