Dialoog: Het gesprek tussen generaties

“Jongeren die niet langer de dromen van de ouderen bevragen, en alleen dromen zien die niet verder gaan dan hun neus lang is, hebben moeite met het dragen van hun heden en met het verdragen van hun toekomst. Als grootouders terugplooien in zwaarmoedigheid, zullen jongeren zich nog meer buigen over hun smartphone. Het scherm blijft misschien aan, maar het leven dooft voortijdig.” Deze uitspraak over de vriendschap en verbondenheid tussen de verschillende leeftijden deed paus Franciscus in 2022 tijdens een catechese over ouderdom.

Idealen doorgeven
De sociale leer van de Kerk roept op om samen te bouwen aan een beschaving van liefde. Jongeren en ouderen hebben elkaar daarbij nodig. Als zij elkaar niet spreken blijft elke generatie op zichzelf gericht en worden idealen niet doorgegeven. Een jongere die niet verbonden is met zijn wortels, leert niet de wereld om hem heen te begrijpen. Daarom is de liefdevolle en open dialoog tussen de generaties nodig, vooral de dialoog tussen grootouders en kleinkinderen.

Ouderen bezitten de rijkdom van het geleefde leven. Zij weten dat echte vreugde meer is dan consumeren, leuke dingen doen en comfort. Het gaat om de samenhang van alle leeftijden. Dat vraagt om aandacht voor de zorgen van de jongeren en om erkenning van de wijsheid van de oudere. De paus zei hierover: “De verbondenheid van de generaties is onmisbaar. In een samenleving waarin ouderen niet spreken met jongeren, jongeren niet met ouderen, volwassenen niet met bejaarden en ook niet met jongeren, is een onvruchtbare samenleving, een samenleving die niet naar de toekomst kijkt maar alleen naar zichzelf. Zij wordt eenzaam.”

Verantwoordelijkheid dragen
Als je met alle leeftijden in gesprek bent, is je volwassenheid rijker en sterker. Het maakt ook de zin van het leven als geheel duidelijk. Die bestaat niet alleen tussen de 25 en 60 jaar. De zin van het leven is alles, van geboorte tot dood. Tegenwoordig leven veel mensen na de pensioendatum nog vele jaren in goede gezondheid. Ook dan dragen we verantwoordelijkheid voor onze samenleving en is het leven niet alleen maar ‘genieten’. Een oudere kan op heldere wijze over de diepere zin van de dingen en over het geloof en de liefde spreken, met oprechtheid de menselijke tekortkomingen en teleurstellingen schetsen en met dankbaarheid de vruchten van de lange levenservaring voorleven en doorgeven.

Het gesprek tussen de generaties
Het inzicht van de oudere is een kostbaar geschenk voor jongeren. Een oudere kan ook luisteren naar wat de jongeren bezighoudt en daarover met hen spreken en zich inzetten voor hun belangen. Naarmate er meer ouderen zijn, moeten we meer oog hebben voor de belangen van de jongeren. Het gesprek tussen de generaties zal bijdragen aan een werkelijk humane samenleving.

Artikel in Magazine van het Bisdom Rotterdam: Tussenbeide, Zomer 2026