Oud-zijn in deze tijd 2: Verbond en dialoog tussen generaties
Op 2 maart 2022 sprak paus Franciscus over de noodzaak van het verbond en de dialoog tussen generaties. Tegenwoordig leven wij mensen langer dan ooit. De lange levensduur helpt ons de zin van het leven in zijn geheel beter te leren kennen. De paus stelt: “De zin van het leven bestaat niet slechts op volwassen leeftijd, vanaf 25 tot 60 jaar. De zin van het leven is alles, van geboorte tot dood en je zou bij machte moeten zijn om met allen in gesprek te gaan, ook gevoelsmatige relaties met allen te hebben, zo zal volwassenheid rijker en sterker zijn. En het geeft ons ook de zin van het leven als geheel. Moge de Geest ons de wijsheid en de kracht schenken voor deze verandering: er is een verandering nodig.”
De ouderdom brengt een zekere traagheid met zich mee. Maar traagheid is geen stilstand. We moeten ons minder laten opjagen door de macht van de klok en tijd maken voor aandacht voor elkaar. Traagheid opent ruimte voor de zin van het leven. Gehaastheid sluit deze volgens de paus juist af: “De sleutelzin is deze ‘tijd verliezen’. Aan ieder van jullie stel ik de vraag: ben jij in staat tijd te verliezen, of ben je steeds opgejaagd door de snelheid? Ben je in staat tijd te verliezen met grootouders, met ouderen? Ben je in staat tijd te verliezen door met je kinderen te spelen, met de kleinen? Denk even na. Dit geeft aan ieder van ons opnieuw de liefde voor ons kwetsbare leven, door de weg te versperren aan de obsessie van de haast, die het gewoonweg verslindt. De traagheid van de ouderdom is een onmisbare bron om de zin van het leven te vatten. (…) Wijsheid vraagt ‘tijdverlies’. Als je naar huis terugkeert en met je kind ‘tijd verliest’ dan is de gegeven aandacht van fundamenteel belang voor de samenleving. En wanneer je naar huis terugkeert en opa of oma treft die misschien niet zo helder meer denkt of wat moeizamer spreekt, en je blijft met hem of haar ‘tijd verliezen’, dan versterkt dit ‘tijd verliezen’ de mensheid.”
De verbondenheid van de generaties is onmisbaar. Een samenleving waarin de verschillende generaties niet met elkaar spreken is een onvruchtbare samenleving, een samenleving die niet naar de toekomst kijkt maar alleen naar zichzelf. Als er geen dialoog is tussen jongeren en ouderen blijft elke generatie afgezonderd en kan zij haar boodschap niet doorgeven. Jongeren die niet verbonden zijn met hun wortels, krijgen geen kracht en groeien slecht. Daarom moeten we de dialoog tussen de generaties zoeken. Met de verbondenheid tussen de generaties wordt het bestaan van iedereen menselijker.
