Spring naar inhoud

Liefde en waarheid; Sir 27,4-7; 1 Kor 15,54-58; Lc 6,39-45

27 februari 2022

Vandaag hebben we voor de derde keer gelezen uit de grote redevoering van Jezus in de weergave door Lucas. De weergave van Lucas heet de vlakterede. Hier zien we Jezus spreken op de vlakte aan de voet van de berg. De weergave van Matteüs heet de bergrede. Bij Matteüs spreekt Jezus vanaf de berg. Vandaag gaat het over leerling zijn, over blindheid en over waarheid. Hoe komen wij de waarheid op het spoor? Hoe komen wij tot het juiste onderscheid tussen goed en kwaad? Hoe laten we ons daarin leiden? Ook de eerste lezing uit Ecclesiasticus gaat hierover. Hierin staan wijsheidsspreuken, vertolkingen van volkswijsheden, van ervaringen die in de loop van de eeuwen zijn opgebouwd. Het zijn aanwijzingen om onderscheid te maken tussen goed en kwaad. Ook Jezus refereert in zijn toespraak aan dergelijke wijsheidsspreuken.

“Kan soms de ene blinde de andere leiden? Vallen dan niet beiden in de kuil?” Er is veel blindheid in onze wereld. Neem het idee van ‘ieder zijn eigen waarheid’. Het feit dat we verschillende meningen hebben en dat we als mensen de waarheid niet ten volle kunnen kennen, betekent niet dat er verschillende waarheden zijn. Hooguit hebben we als mensen daar verschillende ideeën over. Ons erbij neerleggen dat we het niet met elkaar eens worden en er daarom maar niet meer over praten is de gemakzuchtige weg. Het is onze opdracht gezamenlijk op zoek te gaan naar de waarheid. Dat vraagt om respect voor elkaar en het vraagt om dialoog met elkaar. Het vraagt om het kunnen maken van onderscheid.

In iedere mens licht er een sprankje van Gods waarheid op. Ieder mens is een kind van God, iedere mens is Gods erfgenaam. Juist door naar elkaar te luisteren, door met elkaar in gesprek te gaan krijgen we meer zicht op de werkelijke en de gehele waarheid. Blindheid is een grote handicap. Wij kunnen door allerlei oorzaken verblind worden. We kunnen ons uit luiheid of door gebrek aan moed verschuilen in onze eigen bubble van gelijkgestemden. We kunnen onze ogen sluiten voor wat er om ons heen gebeurd. We kunnen onze ogen sluiten voor de kennis en ervaringen die anderen vergaard hebben. We kunnen ook blind zijn door onze zelfgerichtheid. We kunnen blind zijn door haat en wraakgevoelens. We kunnen blind zijn door zucht naar roem en door machtswellust. Door onze blindheid zien we de ander niet langer als een mens. De ander wordt een ding dat gebruikt kan worden. De ander wordt een zaak die bestreden moet worden.

Ons eigen gelijk kan ons blind maken. Zelfs als leerlingen van Jezus kunnen wij verblind raken. Dan zien we niet langer onze medemens, maar alleen het vlekje op zijn gezicht, de splinter in zijn oog, de onvolmaaktheid die ook deze mens tekent. Onze eigen gelijk, onze obsessie voor de waarheid kan een balk in onze eigen ogen worden. Waarheid kan niet zonder liefde. Het gaat om liefde in waarheid. Alles komt voort uit de liefde van God, alles wordt er door gevormd en alles is er op gericht: God is liefde. Vormgeving van deze liefde in ons menselijk bestaan vraagt om waarheid. Liefde en waarheid kunnen niet zonder elkaar.

Onze opdracht als leerlingen van Jezus is anderen tot zijn leerlingen te maken. Maar een blinde kan geen blinde leiden. Wie zelf niet liefdevol en barmhartig is kan geen mensen naar Gods liefde en barmhartigheid leiden. “De leerling staat niet boven zijn meester; maar hij zal ten volle gevormd zijn als hij is gelijk zijn meester.” Jezus is de leraar. Hij is onze meester, wij zijn leerlingen. Als volgelingen van Jezus moeten wij zijn zoals Hij is en doen zoals Hij doet. Zo laten wij met ons doen en laten het gezicht van Jezus zien. Zo maken wij zijn liefde en barmhartigheid zichtbaar in onze wereld.

De tweede lezing uit de brief van Paulus aan de Korintiërs eindigt met “Daarom geliefde broeders en zusters, weest standvastig en onwankelbaar en gaat altijd voort met het werk des Heren; gij weet toch dat uw inspanning, dank zij Hem, niet vergeefs is.” Als wij leven in liefde en waarheid wordt onze vergankelijkheid bekleed met onvergankelijkheid. Liefde en waarheid zijn blijvend; zij vergaan nooit. Liefde en waarheid bestaan over de grenzen van de dood heen. Liefde en waarheid overwinnen de dood. God is liefde. Jezus zegt van zichzelf: “Ik ben de weg, de waarheid en het leven.” Als wij de weg van Jezus gaan leven wij in liefde en waarheid. Hij doet ons in liefde de waarheid op het spoor komen. Hij geeft ons leven, nu en altijd. Amen.

From → Preken

2 reacties
  1. Paul Meinders permalink

    Dank voor deze mooie overdenking.

  2. Bernadette Kicov-de Voort permalink

    Bedankt voor deze leerzame, inspirerende overweging.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s