Spring naar inhoud

Oogstdankdag; Mc 10,17-30

11 oktober 2015

We vieren oogstdankdag. We danken God voor de vruchten van de aarde. We denken daarbij in de eerste plaats aan het voedsel dat de aarde voortbrengt. Oogstdankdag gaat ook verder. Alles wat de schepping ons geeft om ons leven mogelijk te maken, om ons leven te verrijken en alles wat het leven tot een vreugde maakt, dat alles stemt ons tot dankbaarheid. Oogstdankdag is er ook niet alleen voor hen die in de land- en tuinbouw werken. Het gaat om iedereen die bijdraagt aan het algemeen welzijn van allen. Het gaat om ons allemaal want wij allen leven dankzij de vruchten van de aarde en het werk van mensenhanden.

Oogstdankdag doet ons ook stil staan bij onze plaats binnen de schepping. God heeft ons het leven en heel de schepping gegeven als een geschenk. Wij maken deel uit van de schepping. Ons leven is direct afhankelijk van heel de schepping. Wij dragen ook verantwoordelijkheid voor de schepping. De schepping is ons gegeven om haar te bewerken en te beheren. Wij mogen haar verder ontwikkelen en vrucht laten dragen. En wij moeten voor de schepping zorgen. Wij hebben het vruchtgebruik. Het is niet de bedoeling dat we schepping verbruiken en zeker niet dat we haar misbruiken of vernietigen.

Paus Franciscus schrijft in de encycliek Laudato si’ over duurzaamheid, over de schepping en haar voortbestaan en over ons menselijk gedrag. De paus wijst ons op onze verantwoordelijkheid. Hij schrijft: “De aarde, ons huis, begint steeds meer op een enorme vuilnisbelt te lijken.” De aarde “schreeuwt ons op dit moment toe vanwege de schade die wij haar hebben toegebracht door ons onverantwoordelijk gebruik en misbruik van al het goede dat God in haar heeft gelegd.” De encycliek gaat ook over hoop en spoort ons aan tot een nieuwe spiritualiteit. De paus roept ons op op zoek te gaan naar een ecologische spiritualiteit. Een christelijke ecologische spiritualiteit verschaft onze de juiste houding. Als wij de juiste houding, de juiste mentaliteit hebben, zullen we ook juist handelen.

Jezus spreekt vandaag over de relatie tussen onze mentaliteit en ons handelen. De rijke jongeling is zeer gehecht aan zijn bezit. Van bezit gaat een verslavende werking uit. Bezit geeft ons het idee van onafhankelijkheid. We kunnen alles kopen wat we nodig hebben. Het geluk lijkt door onszelf te realiseren. Jezus ziet de verslaving van de rijke jongeling: “Toen keek Jezus hem liefdevol aan en sprak…” Voor een rijke is het niet zo moeilijk om de geboden te onderhouden. Hij kan het zich gemakkelijk permitteren zich aan de regels te houden. Jezus wijst de jongeman erop dat het niet primair om het handelen gaat, maar dat de juiste instelling belangrijk is. Het gaat niet om onze wilskracht maar om onze overgave. Overgave aan God en op Hem vertrouwen zal ons het heil brengen. Jezus zegt ons dat we ons niet aan het materiële bezit moeten hechten. Onthechting maakt ons vrij om te denken en anders naar de wereld te kijken. Het is niet onze rijkdom die ons hier en later werkelijk gelukkig maakt. Hiervoor zijn voor alles afhankelijk van God. Hij zal ons gelukkig maken. De rijke die verslaaft is aan zijn bezit, staat niet open voor geschenken. Geschenken maken je afhankelijk van een ander. Dit maakt het voor hem zo moeilijk het Koninkrijk Gods binnen te gaan.

Ook in onze tijd zijn wij sterk gehecht aan materieel bezit. Onze rijkdom brengt ons tot mateloze consumptie. De paus roept op tot een nieuwe levensstijl aannemen. Wij moeten loskomen van het consumentisme. De paus schrijft: “Hoe leger iemands hart is, hoe meer hij of zij de behoefte heeft om zaken te kopen, te bezitten en te consumeren.” “Het gaat om de overtuiging ‘minder is meer’.” Soberheid maakt vrij. Soberheid, matigheid en ook solidariteit passen ons mensen. Want de schepping is niet onbegrensd. Zij is niet grenzeloos. Onze menselijke bestaan kent in al haar facetten begrenzingen. Het meest nadrukkelijk geldt dat voor materiële zaken. De aarde is groot genoeg om iedereen te voeden en een goed leven te laten leiden. Maar dat vraagt van ons dat wij onze verantwoordelijkheid nemen en oog hebben voor de mogelijkheden en de begrenzingen die de schepping van nature heeft. En dat vraagt dat wij ook oog hebben voor elkaar en niet alles voor onszelf opeisen.

Dit geldt ook voor de voedselproductie. Om voor iedereen voldoende voedsel te produceren is het nodig dat we gebruik maken de mogelijkheden die de moderne technologie ons biedt. Een duurzame voedselproductie houdt in dat er geen verspilling van natuurlijke bronnen zoals water en fossiele brandstoffen plaatsvindt, dat het milieu niet vervuild wordt door chemicaliën en pesticiden, dat de uitstoot van CO2 en andere schadelijke gassen beperkt is en dat de biodiversiteit, grote verscheidenheid van de schepping beschermd wordt. Van de consument vraagt dit dat we niet kiezen voor de laagste prijs, maar oog hebben voor duurzame producten. Duurzaam produceren en duurzaam consumeren vragen ook om een economie die niet alleen gebaseerd is op het marktmechanisme van vraag en aanbod.

Een ecologische spiritualiteit ziet het leven en de schepping als een geschenk. Dat brengt ons tot een houding van dankbaarheid, soberheid en solidariteit. Met een geschenk dat ons uit liefde is gegeven, zullen we goed en zorgvuldig omgaan. Amen.

Advertenties

From → Preken

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s