Spring naar inhoud

Geloof, liefde en gemeenschap; Js 60,1-6, Ef 3,2-3a.5-6 en Mt 2,1-12

6 januari 2013

“Zij gingen het huis binnen, zagen er het Kind met zijn moeder Maria en op hun knieën neervallend betuigden zij het hun hulde.” Matteüs vertelt het verhaal van de wijzen uit het oosten tamelijk zakelijk. Hij geeft een feitelijk verslag zonder veel uitleg. Blijkbaar vindt hij het niet nodig zijn lezers uit te leggen, waarom hij dit verhaal vertelt en waarom dit zo’n bijzondere gebeurtenis is.

Om dit te begrijpen moeten we het Oude Testament lezen. Matteüs verwijst uitdrukkelijk naar de profeet Micha: “En gij Betlehem, landstreek van Juda, gij zijt volstrekt niet de geringste onder de leiders van Juda, want uit u zal een leidsman te voorschijn treden, die herder zal zijn over mijn volk Israël.” Daarnaast vinden we ook elders in het Oude Testament teksten met duidelijke overeenkomsten met dit Evangelieverhaal. Zie bijvoorbeeld het slot van de eerste lezing, waar Jesaja het over wierook en goud heeft. In Psalm 72 lezen we: “Hem huldigen alle vorsten der aarde en alle volkeren dienen hem.” Als we deze teksten op dit Evangelieverhaal betrekken, wordt ons duidelijk dat het hier om een bijzondere gebeurtenis gaat. Matteüs kende deze verhalen en ook zijn eerste lezers kenden deze verhalen. Matteüs kon volstaan met de feiten te vermelden. Daarmee was de boodschap voor iedereen duidelijk.

Paulus schrijft voor een geheel ander publiek. De christenen van Efeze hebben verschillende achtergronden. Er zijn er die uit het jodendom voortkomen en ook die eerder heiden waren. Deze laatste groep kende het Oude Testament niet. Dit in tegenstelling met de christenen uit het jodendom. Voor Paulus is het belangrijk de mensen te laten weten dat Christus ook voor de heidenen is gekomen: “dat de heidenen in Christus Jezus mede-erfgenamen zijn, medeleden en mededeelgenoten van de belofte door middel van het Evangelie.”

De profeet Jesaja wist al dat God er niet alleen was voor het volk van Israël. Zij zijn Gods uitverkoren volk, maar uiteindelijk is Hij er voor alle mensen. “Volkeren komen af op uw licht, koningen op de luister van uw dageraad.” Paulus maakt ons duidelijk dat deze laatste groep geen tweederangsburgers zijn. Zij horen er helemaal bij: zij zijn mede-erfgenamen, medeleden en mededeelgenoten van de belofte. Dat is wat wij vandaag vieren: Christus is gekomen voor alle mensen. Hij is gekomen om iedereen te verlossen, iedereen gelukkig te maken en iedereen vreugde te brengen.

Dit jaar is uitgeroepen tot het jaar van het geloof. Wij hebben achterin de kerk de banier hangen om daar telkens weer aan te denken. Vandaag is er alle reden voor om hierbij stil te staan. Het feest van de Openbaring des Heren is een feest van het geloof.

In Jezus Christus heeft God zich aan ons geopenbaard. Hij was al te kennen in zijn Schepping, het werk van zijn handen en Hij had gesproken door de profeten, maar in Jezus Christus is het Woord vlees geworden. Gods Zoon is mens geworden en heeft onder ons gewoond. In Jezus Christus leren wij God werkelijk kennen. De wijzen zien dit: zij vallen op hun knieën neer en betuigen Hem hun hulde. De wijzen geloven. Zij ervaren de openbaring. Tegenover hen staat Herodus: hij ziet het niet, hij kan en wil het niet geloven. Herodus is teveel met zichzelf bezig.

Dat is mogelijk ook het probleem van onze tijd: teveel met jezelf bezig zijn. Teveel met jezelf bezig zijn, betekent te weinig aandacht voor een ander en te weinig aandacht voor God. Een uiting hiervan hoorde ik op Nieuwjaarsdag op de radio. Op het einde van de dag in het programma ‘Met het oog op morgen’ werd stilgestaan bij het trieste ongeluk in Raard, waar een automobilist per ongeluk inreed op een aantal mensen die naar het oudejaarsvuur stonden te kijken. Raard is een klein dorp. In zo’n kleine gemeenschap leeft iedereen mee. Men kent elkaar en is betrokken op elkaars lief en leed. Juist in tijden van verdriet en tegenslag heb je daar veel steun aan. U weet het allen: ‘gedeelde vreugde is dubbele vreugde’ maar ‘gedeelde smart is halve smart’. Dus je verdriet kunnen delen verlicht de last die op je drukt.

Wat hoor ik echter op de radio. Ik heb het nog eens teruggeluisterd op uitzending gemist, want ik was bang dat ik het niet goed verstaan had. De verslaggever zegt, dat de verbondenheid in Raard voor het meeste leed zorgt. Ja u hoort het goed: er is meer leed in Raard omdat de mensen met elkaar verbonden zijn. Doordat de mensen hun verdriet delen met anderen, hebben meer mensen verdriet.

Hoe erg kan de mens met zichzelf bezig zijn? Het is dus erg vervelend als je verbonden bent met de mensen van het dorp, de buurt of de straat waar je woont, want als hen iets overkomt, deel jij mee in hun leed. Als superindividualist kun je dus beter met zo weinig mogelijk mensen contact hebben, je met zo weinig mogelijk mensen verbonden voelen. Want als hun iets overkomt, gaan ze hun leed met jou delen, moet je delen in hun verdriet. De superindividualist, de narcist houdt alleen van zichzelf. Hij wil niet lastig gevallen worden met het leed van de ander. Hij sluit zich af voor de ander en ook voor de liefde van de ander. Dat levert hem alleen maar ellende op.

Hoe anders is de boodschap van liefde die ons vandaag geopenbaard wordt. God houdt van de mensen en stuurt zijn eigen Zoon om dat te laten zien. Jezus Christus is mens geworden om het leven met ons te delen: onze vreugde en ons verdriet, ons lief en leed deelt Hij met ons. De wijzen uit het oosten zien het en zij geloven. Jesaja weet dat dit gaat gebeuren. Hij weet dat de glorie van Heer over ons zal gaan schijnen. En Paulus benadrukt dat Christus er voor alle mensen is, dat wij dus geen onderscheid mogen maken.

Paulus weet dat mensen voortdurend muren rond zichzelf optrekken. Hij wijst erop dat Christus gekomen is om ons daarvan te bevrijden. Zijn boodschap van liefde breekt onze muren van individualisme af. Christus schept gemeenschap en onderlinge liefde tussen mensen. Christus leeft ons deze boodschap van liefde voor. Hij openbaart ons de liefde van God voor de mensen.
Als wij ons openstellen voor deze openbaring, als wij ons niet opsluiten in onze eigenliefde, dan delen ook wij in de liefde van God en knielen ook wij in geloof neer. Als mede-erfgenamen, als medeleden en mededeelgenoten van de belofte geldt voor ons: ‘gedeelde vreugde is dubbele vreugde’ en ‘gedeelde smart is halve smart’. In wens u allen een zalig Nieuwjaar, een jaar van geloof, liefde en gemeenschap. Amen.

Advertenties

From → Preken

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s