Veertigdagentijd en Ramadan

Dit jaar begonnen onze christelijke Veertigdagentijd en de Ramadan van de moslims vrijwel gelijktijdig. Terwijl wij nu de vijfde week van de Veertigdagentijd ingaan, is de Ramadan eind vorige week afgesloten. De media hebben vooral aandacht voor het vasten van de moslims en veel minder voor de spiritualiteit van zowel de Veertigdagentijd als van de Ramadan. Als lid de ‘Contactraad voor interreligieuze dialoog’ van de Nederlandse kerkprovincie heb ik dit jaar tweemaal een iftar bijgewoond. Iedere dag van de Ramadan wordt bij zonsondergang het vasten verbroken. Dit gebeurt met een gezamenlijke maaltijd. Voor en tijdens de maaltijden waren er inleidingen over verschillende thema’s die vervolgens onderwerp van gesprek waren.

Beide keren was er veel aandacht voor de spirituele kant van de Ramadan. Hier zie je veel gelijkenis met onze spiritualiteit van de Veertigdagentijd. Net als onze Veertigdagentijd is de Ramadan een tijd van bezinning en verzoening, een tijd van aalmoes, gebed en vasten, een tijd van solidariteit, spiritualiteit en soberheid. Ook voor hen is het een tijd van vreugde. De gezamenlijke maaltijden zijn ook bij uitstek gelegenheden om met elkaar te spreken over de spanningen die er in deze tijd lokaal en wereldwijd zijn. Het is een gezamenlijke opdracht voor alle godsdiensten om aan een vreedzame wereld te werken.

In 1965 onderkende het Tweede Vaticaans Concilie het belang van de interreligieuze dialoog. De kernzin in de verklaring ‘Nostra aetate’ luidt: “De katholieke Kerk wijst niets af van wat er aan waars en heiligs is in deze godsdiensten. Met oprechte eerbied beschouwt zij die vormen van handelen en leven, die normen en leerstelsels, die wel in vele opzichten afwijken van hetgeen zijzelf gelooft en voorhoudt, maar toch niet zelden een straal weerkaatsen van de Waarheid, die alle mensen verlicht.” Over de islam staat er: “De Kerk beschouwt ook met hoogachting de moslims, die de éne, levende en uit zichzelf bestaande, barmhartige en almachtige God aanbidden… Zij trachten zich met heel hun hart ook aan zijn verborgen raadsbesluiten te onderwerpen, zoals Abraham, op wie het islamitisch geloof zich zo graag beroept, zich aan God onderwierp. (…) Bovendien verwachten zij de dag van het oordeel, waarop God de mensen zal doen verrijzen en hun zal vergelden naar werken. Daarom staat een hoogstaand zedelijk leven bij hen zeer in achting en vereren zij God, vooral door gebed, aalmoezen en vasten.”

Paus Franciscus verklaarde in 2013: “Dialoog betekent niet dat bij het benaderen van anderen iemands eigen identiteit afneemt. Ook betekent het niet het accepteren van compromissen betreffende het geloof en de christelijke moraal. Integendeel, echte openheid impliceert standvastigheid inzake de diepste overtuigingen, duidelijk en vreugdevol in de eigen identiteit, en daarom ben ik er van overtuigd dat de ontmoetingen met anderen ons de gelegenheid geven voor groei in broederschap, verrijking en getuigenis.”Het bespreken van de verschillen kan verdieping van het eigen geloof geven. Juist door het verschil met de ander leert iemand zichzelf kennen. De overeenkomsten vormen de basis voor samenwerking voor vrede en verbondenheid.

Ook gepubliceerd als weekbrief op https://hhpp-oost.nl/2026/03/18/weekbrief-regio-oost-18-maart/