Heb elkaar lief; Apk 21,1-5a; Joh 13,31-33a.34-35

In het boek Openbaring lezen we over een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Heel de schepping zal haar voltooiing vinden. In het Evangelie gaat het over de verheerlijking aan het kruis waardoor heel de schepping wordt bevrijdt en verlost. Als wij aan het kruis van Christus denken, komt niet als eerste dit beeld van de verheerlijking op. Wij zijn gewend aan het beeld van een lijdende Jezus aan het kruis. Dat is wat wij zien op de kruisbeelden in onze kerken en in onze huizen. Dit is niet altijd zo geweest. Denk aan het kruis van San Damiano. Dit is het kruis waarbij Franciscus van Assisi heeft gebeden en waar hij zijn roeping verstond. Op dit kruis zien we niet een lijdende Christus maar de glorievolle verrezen Heer afgebeeld.

Dood en verrijzenis zijn nauw met elkaar verbonden. Pasen en Goede Vrijdag kunnen niet los van elkaar bestaan. De dood van Jezus is niet zomaar een dood. Het is een sterven dat tot heerlijkheid en glorie leidt, waarin de verheerlijking plaatsvindt. In zijn verrijzenis wordt Jezus door God de Vader verheerlijkt en in Jezus wordt de Vader zelf verheerlijkt. In de verrezen Heer toont God zijn liefdevolle macht. In Jezus’ dood en verrijzenis wordt Gods grootheid zichtbaar voor ons. Jezus heeft onze dood ondergaan. En als eerste van alle schepselen is Hij verrezen en heeft Hij de dood overwonnen. Als een van ons is Hij ons op deze weg voorgegaan. Hij is onze weg.

Uit liefde heeft God ons geschapen en uit liefde heeft Hij ons verlost en bevrijd. Het is aan ons om die liefde zichtbaar te maken voor iedereen: “Een nieuw gebod geef Ik u: gij moet elkaar liefhebben, zoals Ik u heb liefgehad, zo moet ook gij elkaar liefhebben.” Hoezo een nieuw gebod. Eerder noemt Jezus het dubbelgebod van de liefde het grootste gebod. Gij zult de Heer uw God liefhebben en uw naaste als uzelf. Dit dubbelgebod is gebaseerd op de Wet van Mozes. Jezus heeft ook gezegd, dat je ook je vijanden moet liefhebben. Je moet een naaste zijn voor iedereen die jouw daad van liefde nodig heeft. Met heel zijn leven, lijden en sterven heeft Jezus het gebod van de liefde nieuw leven ingeblazen. Hij heeft het in een nieuw perspectief geplaatst. Hij is de liefde zelf. Hij heeft zijn leven gegeven uit liefde voor allen. Zijn weg is de weg van de liefde. Zijn weg is de weg van God: God is liefde.

Leerling van Jezus zijn, Hem volgen, zijn weg gaan vraagt van ons dat de liefde de basis van ons leven is, de basis van al handelen en spreken, altijd en overal. Dat begint dicht bij huis, in onze directe omgeving. Jezus noemt zijn leerlingen hier kindertjes, lieve kinderen. Als een vader van een groot gezin spreekt Hij met zijn leerlingen. Om zijn liefde in de wereld te verkondigen en uit te dragen, moeten zij als eerste van elkaar houden. Hun broederlijke liefde is de basis van hun missie. In de Handelingen der Apostelen kunnen we lezen, hoe de eerste christenen dit nieuwe gebod in de praktijk brengen. Zij worden herkend door en geprezen om hun broederliefde. Zij zijn mensen van de weg, de weg van Jezus, de weg van de liefde.

Vanuit deze broederliefde, vanuit de liefde van Jezus komen we tot liefde voor iedereen. Alle vormen van liefde hangen met elkaar samen, ze bestaan niet los van elkaar. Jezus maakt duidelijk dat de twee delen van het dubbelgebod van de liefde met elkaar samenvallen. Alles wat wij voor een mens in nood doen, doen we voor Jezus. Al onze daden van liefde zijn uiteindelijk op Hem gericht. We kunnen niet God liefhebben zonder zijn kinderen lief te hebben. En als we onze medemensen liefhebben hebben we God, die hierin als bron van liefde aanwezig is, lief.

De vorige twee pausen hebben uitgebreid over de liefde geschreven. Zowel Benedictus XVI als Franciscus wijdden er twee encyclieken aan. Terwijl paus Benedictus een filosofische en theologische uiteenzetting geeft, vinden we bij Franciscus een meer meditatieve overweging en vele voorbeelden van liefdevol handelen.

Deze ochtend wordt paus Leo XIV geïnaugureerd. Hij wordt officieel ingehuldigd als universeel herder van de katholieke Kerk. Direct na zijn verkiezing sprak hij over vrede, over liefde, over bruggen bouwen door dialoog en ontmoeting en over een synodale en missionaire Kerk. Leo XIV geeft aan op de weg van zijn voorgangers verder te gaan. Broederliefde vertaalt hij ook naar eenheid. Zij wapenspreuk luidt: ‘In Illo uno unum’ (In de Ene zijn wij één). Bidden wij voor onze nieuwe paus. Dat hij ons voorgaat op de weg de liefde tot zegen en vreugde van de gehele mensheid. Amen.