Jezus in dialoog; 1 Tess 1,1-5b; Mt 22,15-21

Bij het lezen van het Evangelie van vandaag bekruipt mij altijd het idee dat Jezus de Farizeeën te slim af is. Maar is dat wel de strekking van dit verhaal? Is dit inderdaad een verhaal over ‘mensen die een kuil graven voor een ander en er zelf invallen’? Het gesprek verloopt niet direct in een prettige sfeer. De vragenstellers doen vriendelijk, maar hun intentie is dat bepaald niet. Jezus gaat de confrontatie niet uit de weg. Hij begint direct met te zeggen waar het op staat en noemt de vragenstellers huichelaars. Dat lijkt mij niet bevorderlijk voor een goede sfeer.

Paus Franciscus heeft het met grote regelmaat over dialoog. Het is van het grootste belang dat mensen met verschillende meningen met elkaar in gesprek zijn, dat ze naar elkaar luisteren en elkaar proberen te begrijpen. De dialoog is een van de bouwstenen van een missionaire en synodale Kerk.

Jezus laat ons zien hoe we een dergelijke dialoog kunnen voeren. Het wezenlijke van zijn reactie is niet een soort handigheid, waarmee Hij de ander te slim af is. Het wezenlijke is dat Hij respect heeft voor zijn belagers. Hij verzet zich niet tegen hen, maar gaat mee in hun denken om op die manier weer uit te komen bij zijn eigen boodschap. Dat vraagt geen slimmigheid. Het vraagt weten waarvoor je staat. Het vraagt dat je duidelijk je eigen standpunt naar voren brengt. En het vraagt ook dat je je verdiept in het denken van de ander en dat je niet bij voorbaat de ander afwijst, maar op zoek gaat naar het goede in hem en in zijn manier van denken. Als wij de ander trachten te begrijpen, stellen wij ons voor hem open. En onze openheid zal beantwoord worden met openheid voor ons. Als wij belangstelling tonen voor de ander, krijgt de ander ook belangstelling voor ons. Het is jammer dat de laatste zin die Matteüs over deze gebeurtenis schreef niet in de tekst die we lazen, is opgenomen. Deze zin luidt: “Toen zij dit hoorden, stonden zij verwonderd; zij lieten Hem met rust en gingen heen.” De vragenstellers hebben niet het idee dat Jezus hen te slim af is geweest. Nee, ze zijn onder de indruk van de wijze waarop Hij hen – ondanks de mindere prettige sfeer – te woord heeft gestaan.

Als wij spreken over de toekomst van de Kerk en over de toekomst van onze parochies, gebruiken we vaak de woorden synodaal en missionair. Bij beide begrippen is de dialoog van groot belang. In het synodale traject dat de Kerk aflegt, zijn gemeenschap, participatie, zending de sleutelwoorden. Samen zijn we pelgrims op de weg van de hoop. Door met elkaar in gesprek te zijn en naar elkaar te luisteren, ontstaat er een gezamenlijk beeld van de weg die we moeten gaan. Ook al worden we het niet volkomen met elkaar eens, is het mogelijk gezamenlijk op weg te gaan, is het mogelijk samen een hoopvolle weg te gaan.

Wij mensen zijn van elkaar afhankelijk. Dat geldt binnen een parochie, dat geldt binnen Nederland en dat geldt wereldwijd voor de gehele mensheid. We zijn verantwoordelijk voor elkaar. Dat betekent dat we het samen moeten doen. Over maand zijn de verkiezingen voor de Tweede Kamer. Komende weken zullen er verschillende verkiezingsdebatten zijn. Ik ben benieuwd hoe de politici met elkaar in gesprek gaan. Ook daarop kunnen wij hen beoordelen. Zullen ze vooral elkaar vliegen afvangen, elkaar naar de loef steken en haantjesgedrag vertonen? Of gaan ze de dialoog met elkaar aan? Zullen ze naar elkaar luisteren, respect voor elkaar tonen, de samenwerking zoeken en werk maken van een nieuwe bestuurscultuur?

Het is vandaag Missiezondag. Overal vieren katholieke gelovigen in gebed en solidariteit hun wereldomvattende gemeenschap. Vandaag is er een deurcollecte voor Missio. Onder het motto ‘Met brandend hart’ hebben we dit jaar aandacht voor de situatie in Libanon. De pastoor van de parochie Sint Maroun, Richard Abi Saleh, komt met het initiatief ‘drames et miracles’ (drama’s en wonderen): Hij vertelt: “We gaan op bezoek bij de mensen, luisteren naar hun angsten. We zijn er. We bidden met hen. We huilen en lachen met hen.” Zo brengt hij hoop bij mensen die het moeilijk hebben. Wij kunnen zijn werk steunen met ons gebed en onze financiële bijdrage.

Missionair zijn vraagt zoals Paulus aangeeft: vervuld zijn van geloof, hoop en liefde, vol zijn van de H. Geest. Zo weten wij wat onze boodschap is en staan wij open voor anderen. Als wij in staat zijn te luisteren, kunnen we ook begrijpelijk spreken. Alert zijn voor wat er om ons heen gebeurt, maakt ons ook alert voor de onverwachte momenten, waarop we onze boodschap kunnen en moeten verkondigen. Zo kunnen we met wijsheid het gesprek met anderen aangaan. Amen.